Kiedy bliska osoba odchodzi w domu, trudno od razu wiedzieć, co robić. Nawet jeśli chorowała długo i rodzina spodziewała się tego momentu, pojawiają się emocje, bezradność i pytania. Do kogo zadzwonić? Kto powinien przyjechać? Jakie dokumenty trzeba przygotować?
W tym poradniku spokojnie przeprowadzimy Cię przez pierwsze kroki. Nie musisz teraz myśleć o wszystkich formalnościach. Najważniejsze jest wezwanie odpowiedniej pomocy i ustalenie, co zrobić dalej.
Jeśli nie masz pewności czy nastąpiła śmierć
Jeżeli bliska osoba nie reaguje i nie oddycha prawidłowo, natychmiast zadzwoń pod numer 112 lub 999. Wykonuj polecenia dyspozytora. Nie czekaj na lekarza rodzinnego ani przyjazd zakładu pogrzebowego.
Kogo wezwać, gdy bliska osoba zmarła w domu?
Jeśli odejście było spodziewane w przebiegu choroby, skontaktuj się z lekarzem, który opiekował się bliską osobą, lub jego przychodnią. Jeśli chory był pod opieką hospicjum domowego, zadzwoń pod otrzymany od zespołu numer i postępuj według ustalonych wcześniej wskazówek.
Trzeba zorganizować przyjazd osoby uprawnionej do stwierdzenia zgonu i wystawienia karty zgonu. Zwykle zajmuje się tym lekarz, który ostatnio leczył chorego. Jeśli jest niedostępny, zapytaj o lokalny tryb wezwania lekarza do stwierdzenia zgonu.
Gdy okoliczności są niejasne, doszło do wypadku lub podejrzewasz udział innych osób, powiadom służby pod numerem 112. Poza czynnościami koniecznymi do ratowania życia i zapewnienia bezpieczeństwa nie przemieszczaj ciała ani nie porządkuj miejsca zdarzenia.
Co przygotować, czekając na lekarza?
Jeśli możesz, odszukaj dokument tożsamości bliskiej osoby i aktualną dokumentację medyczną, na przykład wypisy ze szpitala. Pomogą lekarzowi potwierdzić tożsamość i zapoznać się z historią choroby. Takie przygotowanie zaleca Rzecznik Praw Pacjenta.
Warto też zadzwonić do kogoś zaufanego i poprosić, żeby przyjechał. Czasem wystarczy, że będzie obok, odbierze telefon, zapisze wskazówki albo pomoże znaleźć dokumenty.
Nie musisz samodzielnie myć ani ubierać zmarłej osoby. Przygotowanie do pochówku możesz powierzyć pracownikom zakładu pogrzebowego.
Kiedy skontaktować się z zakładem pogrzebowym?
Po stwierdzeniu zgonu i wystawieniu karty zgonu można ustalić odbiór ciała przez wybrany zakład pogrzebowy. Jeśli sprawę wyjaśniają służby, odbiór musi odbyć się zgodnie z ich wskazówkami.
Podczas pierwszej rozmowy warto zapytać o transport, przechowanie ciała, koszty i potrzebne dokumenty. Nie trzeba w tej samej chwili wybierać kwiatów, oprawy ceremonii ani wszystkich usług.
Karta zgonu i akt zgonu to dwa różne dokumenty. Kartę otrzymujemy po stwierdzeniu śmierci. Na jej podstawie Urząd Stanu Cywilnego sporządza akt zgonu.
Jak zgłosić zgon w USC?
Przed pochówkiem trzeba zgłosić zgon w USC właściwym dla miejsca śmierci. Jeśli bliska osoba zmarła w domu, będzie to urząd obsługujący miejscowość, w której znajduje się ten dom.
Zgon zgłaszamy:
w ciągu 3 dni od wystawienia karty zgonu przez lekarza,
w ciągu 24 godzin od chwili zgonu, jeśli śmierć nastąpiła na skutek choroby zakaźnej.
Może to zrobić współmałżonek, członek rodziny albo pełnomocnik jednej z tych osób. Jeśli formalności ma załatwić ktoś w Twoim imieniu, ustal z urzędem wymagania dotyczące pełnomocnictwa.
Do USC przygotuj:
kartę zgonu,
dowód osobisty zmarłej osoby,
swój dokument tożsamości do okazania, na przykład dowód osobisty lub paszport.
Zgłoszenie jest bezpłatne. Zwykle urząd sporządza akt zgonu w dniu zgłoszenia i wydaje jeden bezpłatny odpis skrócony. Zmarła osoba zostaje również automatycznie wymeldowana, a jej dowód osobisty unieważniony.
Jeśli awaria techniczna uniemożliwi rejestrację, urzędnik zamieści na karcie zgonu adnotację o jego zgłoszeniu. Pozwala ona załatwić pochówek w administracji cmentarza. Po rejestracji otrzymasz dwa odpisy aktu zgonu: jeden dla siebie, drugi dla administracji cmentarza. Sposób odbioru ustal z urzędnikiem.
Co zrobić w kolejnych dniach?
Po pierwszych czynnościach przyjdzie czas na organizację ceremonii i pozostałe formalności. Opisaliśmy je krok po kroku w poradniku: Pogrzeb - formalności, których musisz dopełnić po śmierci bliskiej osoby. Znajdziesz tam informacje o wyborze zakładu pogrzebowego, pochówku, zasiłku i sprawach wymagających uporządkowania po pogrzebie.
Na razie pozwól sobie przyjąć pomoc. Jedna osoba może zająć się telefonami, druga dokumentami, a ktoś inny po prostu zostać przy Tobie. W pierwszych godzinach po stracie nie trzeba wszystkiego dźwigać samemu.